Geçtiğimiz senelerde sayıları gittikçe artan ilmi çalışmalar, korkutucu bir hipotezi destekliyor: Bu hipoteze göre Alzheimer hastalığı yalnızca bir hastalık değil, bu arada da bir enfeksiyon.
Araştırmacılar bu enfeksiyonun net işleyişlerini hali hazırda ayrıştırmaya çalışıyorolsa da, tekrar eden tezlere göre Alzheimer’ın bu ölümcül dağılışı bizim düşündüğümüzden çok daha öteye uzanıyor.
Şimdiyse bilim insanları, Alzheimer’ın ardında bulunan bakteriyel kaynağın en bariz örneklerinden birine eriştiklerini ve bunun da oldukça beklenmedik bir yerden geldiğini söylüyorlar: Diş eti hastalığından.
Araştırmacılar, Louisville Üniversitesi’nde mikrobiyolog olan kıdemli yazar Jan Potempa’nın önderlik ettiği yeni bir tezde, can veren Alzheimer hastalarının beyinlerinde Porphyromonas gingivalis bakterisinin keşfedildiğini bildiriyorlar. Mevzubahis patojen, kronik periyodontitisin (diğer isimiyle diş eti hastalığının) ardında bulunuyor.
Bu iki öğe, önceden de birbiriyle irtibatlanmış lakin araştırmacılar bu sefer daha ileri gitmişler.
Fareler ile yapılan ayrı bir deneyde; ağızdan bulaşan bu patojen, bakterinin beyinde yerleşerek çoğalmasına ve aynı vakitte amiloid beta oluşumunun artmasına sebep olmuş (Aβ). (Amiloid beta, genelde Alzheimer ile ilişkilendirilen inatçı proteinlerin ismi)
Çalışmanın birinci yazarı Stephen Dominy’nin ortağı olduğu ilaç firması Cortexyme ile eşgüdümlü çalışan araştırma takımı, Azheimer’ın net sebep netice ilişkisini keşfettiklerini öne sürmüyor.
Ancak, ortada kuvvetli bir inceleme hattının bulunduğunu düşündükleri açık.
“Bulaşıcı faktörler, Alzheimer hastalığının oluşum ve ilerleyişinde önceden de bulunuyordu ancak sebep netice ilişkisine konusunda bulgular tatmin edici olmamıştı” diyor Dominy.
“Şimdiyse ilk kez, hücre içi Gram negatif patojen P. gingivalis ile Alzheimer oluşumunu birbirine bağlayan sağlam belirtilerimiz var.”
Takım, buna ek olarak; Alzheimer hastalarının beyinlerinde bu bakterinin salgıladığı ve gingipain isimi verilen zehirli enzimler belirlemiş. Bu enzim, hastalığın iki ayrı göstergesi olan tau proteini ve ubikuitin isimli bir protein yaftası ile ilişkilendirilmiş.
Fakat çok daha enteresan olan bir şey var; takım, hiç Alzheimer teşhisi konmamış ölü insanların beyinlerinde de bu zehirli gingipainlerden belirlemiş.
Bu vaziyet ehemmiyetli zira P. gingivalis ile bu hastalık önceden ilişkilendirildiyse de, (kolayca söylemek gerekirse) diş eti hastalığının Alzheimer’a yol açıp olmadığı veya demansın (bunama), ağız bakımının yetersiz olmasına sebep olup açmadığı hiç bilinmedi.
Hiç Alzheimer teşhisi konmamış insanlarda dahi düşük düzeylerde gingipainin bariz vaziyette oluşu, tartışmasız bir ispat olabilir; bu vaziyet, şayet daha uzun yaşamış olsalardı, bu kişilerin Alzheimer olabileceklerini akla getiriyor.
Araştırmacılar tezlerinde şöyle yazmış: “Alzheimer’lı fertlerin ve Alzheimer patolojisi olan fakat demans teşhisi konmamış fertlerin beyinlerinde gingipain antijenlerini belirlemiş olmamız, P. gingivalis içeren beyin enfeksiyonunun, demans başlangıcını takip eden yetersiz ağız bakımının veya son merhaledeki hastalığın bir sonucu olmadığını; fakat orta yaşlı fertlerdeki algısal zayıflama öncesinde bulunan bu patolojiyi izah edebilecek erken bir olay olduğunu gösteriyor.”
Ayrı olarak, şirketin yöntemleştirdiği ve halihazırda Alzheimer hastaları üzerinde muayenehane deneyleri yapılan COR388 isimli bir bileşenin; fareler üzerinde yapılan deneylerde, yerleşik bir P. gingivalis beyin enfeksiyonunun bakteriyel yükünü, amiloid beta imalatını ve sinir dokusu irinini azaltabildiği gösterilmiş.
İleride yapılacak araştırmaların, bu irtibata (ve COR388’in muhtemel yararlarına) konusunda neleri açığa çıkaracağını bekleyip göreceğiz. Ama araştırma camiası, temkinli bir iyimserlik içerisinde.
Alzheimer Araştırması müesseseninde baş bilim insanı olan David Reynolds, yaptığı bir izahta şu yorumda bulunuyor: “Bakterinin zehirli proteinlerini hedef alan ilaçlar, şimdiye kadar sadece farelerde yarar sağladı. 15 seneden bu yana hiçbir yeni demans rehabilitasyonunun olmadığını düşündüğümüzde, Alzheimer gibi hastalıklarla uğraşırken olası olduğu kadar fazla yaklaşımı test2 etmemiz ehemmiyet taşıyor”
“Devam eden bu deneyin, Alzheimer rehabilitasyonu itibariyle potansiyeli ile ilgili daha fazla şey öğrenmeden önce bekleyip sonuçlarını görmemiz gerekiyor.”
Bulgular, Science Advances bülteninde yayınlandı.
Jaynak : https://popsci.com.tr/alzheimerin-sebebi-agzinizda-olabilir/
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder